Zelf beslissen over de verdeling van uw erfenis

Voor mensen die geen testament hebben, regelt de wet hoe hun erfenis wordt verdeeld. Als u zelf wilt bepalen hoe uw erfenis wordt verdeeld dan maakt u een testament. Met een testament kunt u er ook voor zorgen dat belasting wordt bespaard of uitgesteld, maarer zijn nog heel veel andere redenen voor een testament.

Wie krijgt de erfenis?

De wet regelt wie uw erfenis krijgt en hoe uw erfenis wordt verdeeld. Als u getrouwd bent, erft op grond van de wet uw partner. Bent u getrouwd én heeft u kinderen dan delen zij ook mee in uw erfenis. Zij moeten wachten op hun deel totdat de laatste ouder dood is. Heeft u geen echtgenoot of kinderen, dan erven uw familieleden (bloedverwanten): uw ouders, broers en zussen, maar ook uw halfbroers en -zussen in het geval uw ouders, na een echtscheiding, zijn hertrouwd of eerder getrouwd zijn geweest. Let op, er dient dan wel een erfbelasting te worden betaald in de meeste gevallen.

Redenen om een testament te maken

Er zijn veel redenen om een testament te maken. Als partners niet getrouwd zijn, erven zij niet van elkaar als zij geen testament hebben gemaakt. Voor getrouwde ouders met kinderen is het ook aan te raden een testament te maken. U kunt namelijk de wettelijke regeling, die voor getrouwde ouders met kinderen geldt, op een aantal punten aanpassen aan de persoonlijke situatie en erfrecht besparen zodat u bijvoorbeeld wel in huis kunt blijven wonen. U kunt ook een regeling treffen wie voor de kinderen moet zorgen als u er niet meer bent, zogenaamde voogdij en daarnaast bewind. Als u eerder getrouwd bent geweest, is het zeker van belang om u door ons te laten voorlichten of de wettelijke regels voor uw persoonlijke situatie geschikt zijn. Wij geven verder adviezen overhoe u het voor uw partner en de kinderen fiscaal zo gunstig mogelijk kunt regelen.

Goed doel en uitsluitingsclausule

Een andere reden om een testament te maken is het benoemen van een goed doel tot erfgenaam in plaats van uw ouders, broers en zussen. Een vaak voorkomende reden voor het maken van een testament is de zogenaamde uitsluitingsclausule. Hiermee regelt u dat uw erfgenamen (degenen die uw erfenis krijgen) bij een echtscheiding uw erfenis niet met een ex-partner hoeven te delen.

Testament beoordelen

Als u al een testament hebt, is het goed om het testament regelmatig tegen het licht te houden. Wetten en regels, maar ook uw persoonlijke situatie en wensen veranderen. Het testament kan dan anders uitwerken dan u had bedoeld. Het is daarom raadzaam uw testament regelmatig door ons te laten beoordelen.

Wettelijk erfrecht / Ouderlijke boedelverdeling

Tot 1 januari 2003 zijn er veel testamenten gemaakt op basis van de zogenoemde ouderlijke boedelverdeling. Wellicht heeft u ook zo’n testament. De langstlevende verkrijgt dan alle goederen en schulden van de nalatenschap. De kinderen krijgen hun erfdeel in de vorm van een vordering op de langstlevende. Ter bescherming van de langstlevende kunnen de kinderen hun vordering niet opeisen. De vordering is pas op te eisen als ook de langstlevende is komen te overlijden.

Vanaf 1 januari 2003 is het wettelijk erfrecht voor mensen met kinderen ingrijpend gewijzigd. Deze verandering houdt voornamelijk in dat de ouderlijke boedelverdeling (met enige aanpassingen) in de wet is opgenomen. Dat betekent dat de huidige wettelijke verdeling vrijwel gelijk is aan de ouderlijke boedelverdeling. Zou u bijvoorbeeld op dit moment zonder testament komen te overlijden, dan verkrijgt de langstlevende automatisch alles en krijgen de kinderen een vordering op de langstlevende die pas op te eisen is bij het overlijden van de langstlevende.

Is een testament nodig?

De wettelijke verdeling of een ouderlijke boedelverdeling hoeft zeker niet slecht te zijn. Maar als de bezittingen voornamelijk bestaan uit de eigen woning, dan leidt de verdeling er toe dat er ten tijde van het eerste overlijden bij de kinderen erfbelasting verschuldigd is, terwijl er mogelijk geen geld is om deze belasting dan te betalen. In die situatie is het verstandig om te kijken naar andere mogelijkheden en deze vast te leggen in een testament of het bestaande testament te wijzigen.

Als u ondernemer bent of de onderneming exploiteert in een BV is het ook verstandig een testament op te stellen. We hebben het dan over een ondernemerstestament. Vooral bij vroegtijdig overlijden, als u de onderneming nog niet hebt kunnen overdragen, kan het testament de rol van een vangnet vervullen. Kan of wil u als ondernemer geen afscheid nemen van de onderneming, regel dan wel de overdracht van de onderneming via zo’n testament. Allemaal om optimaal van de bedrijfsopvolgingsfaciliteiten (zogenaamde BOR) gebruik te kunnen maken.

Wat is een goed testament?

Dat is best een lastige vraag. Er zijn immers veel verschillende vormen van testamenten mogelijk. Een goed testament is in ieder geval een testament dat op de huidige situatie is toegesneden. Bij het veranderen van uw leefomstandigheden (zowel zakelijk als privé), is het daarom aan te raden om uw testament daarop aan te passen.

Daarnaast behoort een goed testament aan de erfgenamen voldoende flexibiliteit te bieden om de nalatenschap fiscaal en financieel zo optimaal mogelijk te verdelen. Dit kan bijvoorbeeld door het opstellen van een combinatietestament. In zo’n testament worden diverse verdelingstechnieken, zoals afvul en opvul legaten, bevoegdheden en legaten ingezet om tegemoet te komen aan de wensen die er ten tijde van het overlijden zijn. Bovendien kan worden voorkomen dat vrijstellingen onbenut blijven.

Advies over uw testament

Voor meer informatie kunt u  contact met ons opnemen. Van Lenning Notariaat helpt u graag!